Norveç: Serada Havalandırma Olmaması Domates Verimini m2 Başına 160 kg'a Çıkarıyor

“NIBIO'da artık ısınmak için doğal gaz kullanmıyoruz, dolayısıyla atık karbondioksitten faydalanmıyoruz. DAC teknolojisi ile dış ortamdaki karbondioksiti yakalayıp seraya aktarıyoruz. Hidroelektrik enerji kullanırken, sıfır emisyonlu bir sistem olmamızı sağlıyor” diyor Norveç'in Særheim kentindeki NIBIO'da Kıdemli Araştırma Bilimcisi olan Michel Verheul.

Eylül 2023'te NIBIO, Norveç Araştırma Konseyi tarafından finanse edilen emisyonsuz sera tarımına odaklanan üç yıllık bir araştırma projesine başladı. Proje, yine bir Norveç şirketi olan GreenCap Solutions tarafından sağlanan bir Çevresel Kontrol Sistemi (ECS) kullanarak özellikle kapalı bir seradaki enerji ihtiyacını azaltmayı amaçlıyor.

Bu teknoloji, üretimi optimize etmek için seradaki sıcaklığı, nemi ve karbondioksiti kontrol etmeye odaklanıyor. Bir ısı pompası sistemi seradaki fazla ısı ve nemi dışarı çıkarıyor. Fazla ısı daha sonra kullanılmak üzere depolanırken, çıkarılan su (yani yoğuşma suyu) arıtılmaya ve serada yeniden kullanılmaya hazır hale geliyor. Bu esnada, doğrudan hava yakalama (DAC) sistemi havadaki karbondioksiti yakalıyor ve serayı besliyor.

“NIBIO ve GreenCap'in çalışmaları sektör için heyecan verici. Üretimdeki artış ve girdi maliyetlerindeki azalma kazançlı bir formül” diyor GreenCap Finans Müdürü Andreas Grünbaum.

'LED ve DAC'ı Birleştiren Etkileyici Domates Verimi'

Domates için metrekare başına 120 kg gibi yüksek bir verim hedefi koyan Michel, gelişmeler açısından ne bekleyeceğinden tam olarak emin değildi ve bu nedenle üretimi hem ek aydınlatma olmadan hem de ek aydınlatma ile test etti. 500 µmol/m2/s ek aydınlatma ile verimlilik 40 kg/m2'den 120 kg/m2'ye ulaştı. Ardından, GreenCap sistemi ile verim daha da artarak 160 kg/m2'ye yükseldi.

“LED aydınlatma kullanan çoğu yetiştirici, düşük kış ışık seviyelerimiz nedeniyle Hollanda'dakinden çok daha yüksek ışık yoğunluklarıyla metrekare başına yaklaşık 110-115 kg üretiyor. Bu 160 kg/m2, aydınlatma ile ECS ve DAC teknolojisinin kombinasyonundan kaynaklanıyor ve yeni standart haline gelecek” diyor Michel.

Michel ve Andreas'ın belirttiği gibi, bu teknolojiyi uygulamak için ideal olarak plastik değil cam altında kapalı bir sera sistemi gerekiyor. Bu koşullar altında NIBIO, serada kurulu yüksek aydınlatma seviyeleri göz önüne alındığında, 1200-1600 ppm karbondioksitin bitki büyümesi için ideal seviye olduğunu tespit etti.

“Bu sistem 20 yıl önce Wageningen tarafından yapılanların üzerine inşa ediliyor. Havayı sirküle ediyoruz, böylece havalandırma deliklerini açmamıza gerek kalmıyor, dolayısıyla enerji veya karbondioksit kaybı olmuyor. Tamamen emisyonsuz olabiliriz” diyor Michel.

Kaynak: Hortidaily