Yeni Zelanda’daki Çilek Yetiştiricileri Ezber Bozan Bir Adım Atıyor: Artık Açık Köklü Fideler Yerine Fide Viyolleri Kullanılacak

Üç yıl önce Yeni Zelanda’ya dönen Bert van Geffen ve Brigitte van Zaal, yerel çilek endüstrisine fide viyollerini tanıtmak amacıyla Bert's Berry Farm’ı kurdu. Hollandalı çift, yıllar boyunca pek çok ülkede bulunmuş olmalarına rağmen bu güneşli ülkede bir fırsat gördükleri ifade ediyor. Bert, Yeni Zelanda’daki çilek yetiştiricilerinin çürüme ve işgücü sorunları dolayısıyla açık kökten vazgeçip tünel üretimine geçmeye başladığını açıklıyor.

“Yetiştiriciler sorunları hakkında konuşmak için benimle iletişime geçti. Sorunun ne olduğunu kısa süre içinde anladım: Buradakiler açık köklü fideler kullanıyorlardı ancak Hollanda’da neredeyse kırk yıldır fide viyolleri kullanılır,” diyor Bert. “Bu sorunu fark ettikten sonra, Yeni Zelanda’ya dönmeye ve burada viyol fideler için bir çoğaltma tesisi kurmaya karar verdik.”

Viyol fideler Yeni Zelanda’daki çilek pazarı için yeniydi. Bert van Geffen, “Yetiştiriciler açık alanda üretim yaparken açık köklü bitkileri kullanmaya alışkındı. Ayrıca daha maliyetli olan bir alternatif sunmak pek kolay değildi.” diyor. Bert ve Brigitte çiftinin kurduğu tesis, bir kasırganın ve elverişsiz yaz mevsimin neden olduğu tarımsal problemlerle aynı döneme denk geldi. Bu durum da yetiştiricilerin daha yüksek maliyeti göze alarak açık köklü fidelerden ziyade tüplü fidelere yönelmesiyle sonuçlandı.  Bert şöyle devam ediyor: “Bu yönelimi gördükten sonra, tüplerden de daha maliyetli olan viyol fideleri piyasaya sürdük. Birçok yetiştirici zaten maliyetler dolayısıyla zor durumdaydı ve bu da benimsemeyi zorlaştırıyordu. Ama yine de fidelerimizi kullanan yetiştiriciler üretimlerinin arttığını fark ediyor ve genel ilgi de gün geçtikçe artıyor.”

Brigitte, yetiştiricilerin artık bu yeni seçeneğe alıştığını ekliyor: “Bitkilerimizi farklı yetiştiricilere tedarik ettik, onlar da daha yüksek verim elde ediyor ve bunu etrafındaki insanlarla paylaşıyorlar. Bu zorlu alışma süreci yavaş yavaş geride geliyor. Bu sezon bizim için oldukça iyiydi. Ve 2026 siparişleri hızla doluyor.”

Yetiştiricilerin bu yeni seçeneklere olumlu yaklaşmasının bir diğer nedeni, Bert's Berry Farm’ın Moleda’nın bitki saunasını kullanması. Bert, Yeni Zelanda’da bir böcek ilacının kaldırılmasıyla siklamen akarı vakalarının arttığını ve tüm sera mahsullerinin yok olmasına yol açtığını ifade ediyor: “Haşereler, aslında fidelerin çoğaltım aşamasında yayılıyor. Bu nedenle işe temiz fidelerle başlamak oldukça önemlidir. Güney Yarımküre'de bitki saunasını kuran ilk firma olduğumuz için çok gururluyuz.”

Bert, “Saunanın önemi, onun siklamen akarı, külleme ve bazı kök problemlerini ortadan kaldırmasındadır,” diye açıklıyor: “Saunayı kullanıyoruz ve böylece yetiştiriciler, acil kimyasal işlemlere ihtiyaç duymuyor, temiz bitkilerle işe başlıyor. Yetiştiriciler bunu oldukça iyi karşıladı.

Viyol fideler, aslında Bert's Berry Farm için sadece bir başlangıçtı. Nitekim Brigitte, yetiştiricilerin tüp fide de üretip üretemeyeceklerini sorduklarını belirtiyor. “Şu anda üzerinde çalıştığımız konu bu. Amacımız Yeni Zelanda’da çilek fidelerinin ana tedarikçisi olmak.”

Hollandalı yetiştiriciler kısa gün fidelerini tercih ettiği, ancak Yeni Zelandalı yetiştiricilerin öncelikli olarak sürekli meyve veren fideleri tercih ettiği biliniyor. Hollandalı yetiştiriciler kısa gün çeşitlerine güveniyor. “Yeni Zelanda'daki bazı yetiştiriciler kısa gün çeşitleriyle çalışmak istiyor, ancak uygun bir çoğaltma kaynağı yok. O yüzden o çeşitleri de buraya getirmek için çalışıyoruz,” diyor Bert.

Tesisin kurucuları olan çift, Bert’in farklı ülke ve iklimlerdeki tecrübelerinin, Yeni Zelanda’daki yetiştiricilere yardım ve destek konusunda avantaj sağladığını düşünüyor: “Sadece fide satmıyoruz, aynı zamanda yetiştiricilere destek sağlıyoruz.” Bu yeniliğe ve bilgi paylaşımına tüm yetiştiricilerin alışkın olduğu söylenemez. “Hollanda'da yetiştiriciler bilgilerini ve tecrübelerini birbirleriyle paylaşıyor ve bu gerçekten sektörün ilerlemesini sağlıyor. Yeni Zelanda'da durum böyle değil. Burada rekabet nedeniyle bu tür paylaşılması gereken şeyler genellikle gizli tutuluyor. Biz Bert’s Berry Farm’da bu şekilde çalışmak istemiyoruz. Şeffaf olmayı, deneyimlerimizi paylaşmayı ve sektörün ilerlemesine katkıda bulunmayı amaçlıyoruz. Bert's Berry Farm'da çilek fidelerinden daha fazlasını yetiştiriyoruz. Birlikte büyümeyi, başarılarımızı birlikte büyütmeyi amaçlıyoruz.”

Kaynak: Hortidaily